Getuigenis Helena
Mijn leven met een fantastische man

Ik had een fantastische partner.
 Een vijftal jaar geleden zijn we uit elkaar gegaan, maar dat had eigenlijk weinig te maken met zijn bipolaire stoornis. Ik zal het dus niet zozeer hebben over onze relatie. Wel over het leerproces dat ik heb doorgemaakt in het omgaan met zijn ziekte. Ik ben er als een rijker mens uit tevoorschijn gekomen.

Ik heb Luc leren kennen toen hij 18 jaar was, ik 16. Hij was een mooie jongen, had een heerlijke humor, was speels, erg belezen, boeiend, ik verveelde me geen minuut bij hem. Twee jaar later werden we een koppel. Dat zijn we 35 jaar lang, met de nodige ups en downs, gebleven.

De symptomen van zijn bipolaire stoornis kwamen pas rond zijn 50e duidelijk naar boven.
Ongetwijfeld had hij er al vroeger last van. Bijvoorbeeld voelde hij zich bij het vroege overlijden van zijn broer depressief, maar liet hij er toen niets van merken. Pas later heeft hij dat verteld. Zijn zus vertelde me dat Luc als tiener al last had van angstaanvallen. Luc was ook bijzonder stressgevoelig. Dat en een zeer stresserende baan met grote verantwoordelijkheid, was een onzalige combinatie. Helaas was hij zeer gesloten, tegelijk (ogenschijnlijk) vlot in de omgang, wat zeer misleidend was. Ik had daardoor geen flauw idee had wat er allemaal in hem omging; hoe vaak ik hem ook heb uitgenodigd dat te delen. Dat betekende ook dat ik hem jammer genoeg niet in zijn problemen kon bijstaan en steunen. Hoe graag ik dat ook had gewild.

De dood van zijn broer, de aanhoudende extreme stress op het werk in combinatie met kalmeerpillen besteld over de hele wereld en overvloedige alcohol, lokten op zijn 50e een eerste manie uit. Hij sliep nog nauwelijks, gaf heel veel geld uit, verdween ’s nachts, terwijl ik ongerust op zijn terugkeer wachtte. Ik voelde duidelijk aan dat er iets grondig mis was, maar kon er de vinger niet op leggen. Hij werd ‘onbereikbaar’; ik was het contact met hem helemaal kwijt was. Het was beangstigend.  Ik leefde plots met een ‘vreemde man’ en wist niet hoe hem te bereiken.  Onnodig te zeggen dat de stress ook bij mij op dat moment piekte. De toestand werd onhoudbaar.

Gelukkig heeft Luc zich toen laten opnemen.
 In het ziekenhuis werd de diagnose van bipolaire stoornis vastgesteld.  De puzzelstukjes vielen in elkaar. Ik was ‘blij’ met de diagnose. Zo kon ik Lucs gedrag veel beter begrijpen. Tegelijk was het ook slikken: psychisch ziek zijn was voor mij, tot dan toe, een ver-van-mijn-bed-show.  En plots was dit heel nabij en dat voor de rest van ons leven.

Op dat moment was voor mij de bipolaire stoornis nog ‘terra incognita’. Ik wist wel dat de ziekte gepaard ging met depressies en manieën, maar dat was ongeveer het enige. Dus ben ik alles beginnen lezen wat ik tegenkwam om meer inzicht in de ziekte te krijgen en mijn man zo beter te begrijpen en te ondersteunen. Ook voor mijn eigen zieleheil. We hebben psycho-educatie gevolgd en zijn vervolgens terechtgekomen bij Ups & Downs.

Ik was heel blij dat Ups & Downs bestond.

Waar de bipolaire stoornis me eerst angst inboezemde – onbekend maakt onbemind – leerde ik uit de verhalen en tips van lotgenoten bij Ups & Downs dat je de ziekte als patiënt en ook als partner in grote mate kunt ‘managen’. Als je alert bent voor de symptomen en de voortekenen van een hypomanie of depressie herkent, kan je de nodige voorzorgen nemen. Dat is een leerproces. Met vallen en opstaan.
Een leerpunt voor mij was ‘ontspannen en loslaten’. In het begin zag ik Lucs gedrag voortdurend in het teken van zijn ziekte. Ik was altijd aan het speuren naar ‘tekenen van’ omdat ik angstig was en proactief elke opstoot in de kiem wilde smoren. Dat wantrouwen was natuurlijk allesbehalve prettig voor Luc en creëerde alleen maar extra stress voor hem en voor mij.

Bij Ups & Downs wordt er ook sterk gehamerd op preventie: door gezond te leven, gezonde voeding, geen alcohol of drugs, voldoende nachtrust, veel te bewegen … Maar vooral door ‘mentale hygiëne’ te beoefenen en te onderhouden. Bv. alert zijn voor ‘donkere gedachten’, het rumineren tegengaan, positieve gedachten bevorderen. Mijn zoektocht daarin bracht me bij mindfulness. Een boeiend boek dat ik iedereen kan aanraden is: ‘Mindfulness en bevrijding van depressie’ van Mark Williams, John Teasdale en nog een paar andere auteurs. Daarin wordt haarfijn uit de doeken gedaan hoe een depressie kan ontstaan, maar ook hoe je die kan voorkomen. En kan beëindigen.

Over mindfulness zijn al vele boeken in het Nederlands verschenen: van David Dewulf, Edel Maex, Thich Nhat Hanh … De websites zijn legio. Aandacht.net is alvast een interessante site.
Uiteraard wil ik ook verwijzen naar Dr. Gerbert Bakx en zijn onvolprezen boek ‘De Strategie van het Geluk’. Een absolute aanrader. Twee andere boeken van hem zijn: ‘Gelukkiger leven. 101 vragen over geluk en levenskunst’ en ‘Nieuwe levenskunst’. Zie ook zijn site www.academievoorlevenskunst.be.

Ondertussen zijn Luc en ik als goede vrienden uit elkaar gegaan. Ik had het liever anders gehad. Maar we waren “twee koningskinderen en het water was veel te diep”. Ik ben dankbaar dat ik 35 jaar met hem heb kunnen samenleven. Het was geen gemakkelijke relatie. Maar ik heb dankzij hem ontzettend veel geleerd. Ook over mezelf. Ik heb bv. meer leren ‘loslaten’ en geleerd dat begrippen als ‘normaal’ en ‘gewoon’ zeer relatief zijn. Er is bij iedereen een hoek(je) af, mezelf incluis. Ik ben gegroeid als persoon, een rijker mens geworden. Met meer mededogen voor mezelf en mijn medemens. Door de voorbije problemen heb ik ook mindfulness, Dr. Bakx en andere boeiende ‘geestelijke voeding’ ontdekt. En ik kan zeggen dat mijn leven zoveel meer aan intensiteit, levensvreugde en betekenis heeft gewonnen …